İltihap çeşitleri nelerdir ve hangi durumlarda görülür?

Vücudun savunma mekanizması olan iltihap, farklı nedenler ve süreçlerle kendini gösteren çeşitli formlara sahiptir. Akut iltihaptan kronik formlara, bakteriyel kaynaklı olanlardan otoimmün tepkilere kadar her türün kendine özgü karakteristikleri ve tetikleyici faktörleri bulunur. Bu çeşitlilik, vücudun farklı tehditlere verdiği yanıtların anlaşılması açısından önem taşır.

18 Kasım 2025

İltihap Çeşitleri ve Görüldüğü Durumlar


İltihap (enflamasyon), vücudun doku hasarına, enfeksiyona veya tahrişe karşı verdiği doğal bir tepkidir. Bu süreç, bağışıklık sisteminin zararlı uyaranları ortadan kaldırmak, hasarlı dokuyu onarmak ve iyileşmeyi başlatmak için tasarlanmıştır. İltihap, süresine, nedenine ve belirtilerine göre çeşitli türlere ayrılabilir. Aşağıda, yaygın iltihap çeşitleri ve hangi durumlarda görüldükleri detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

1. Akut İltihap


Akut iltihap, ani başlayan ve genellikle kısa süreli (birkaç gün ila hafta) olan bir iltihap türüdür. Hızlı bir şekilde gelişir ve tipik olarak ağrı, kızarıklık, şişlik, ısı artışı gibi belirtilerle karakterizedir. Bu, vücudun acil bir tehdide karşı verdiği ilk savunma mekanizmasıdır.

  • Görüldüğü Durumlar: Bakteriyel enfeksiyonlar (örneğin, boğaz enfeksiyonu veya idrar yolu enfeksiyonu), viral enfeksiyonlar (grip veya soğuk algınlığı), fiziksel yaralanmalar (kesikler, yanıklar veya burkulmalar), cerrahi müdahaleler veya alerjik reaksiyonlar.

2. Kronik İltihap


Kronik iltihap, uzun süreli (aylar veya yıllar boyunca) devam eden ve genellikle daha az belirgin belirtilerle seyreden bir iltihap türüdür. Akut iltihabın çözülememesi veya tekrarlayan uyaranlara maruz kalma sonucu ortaya çıkabilir. Kronik iltihap, doku hasarına ve çeşitli hastalıklara yol açabilir.

  • Görüldüğü Durumlar: Otoimmün hastalıklar (romatoid artrit, lupus veya multipl skleroz), uzun süreli enfeksiyonlar (tüberküloz veya hepatit), obezite, sigara kullanımı, kronik stres veya çevresel toksinlere maruz kalma. Ayrıca, diyabet veya kalp hastalıkları gibi durumlarla da ilişkilidir.

3. Bakteriyel İltihap

Bakteriyel iltihap, bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlara bağlı olarak gelişir. Bakteriler, vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi tarafından tanınır ve iltihap tepkisi başlatılır. Bu tür iltihap, genellikle akut formda görülür ve antibiyotik tedavisi gerektirebilir.

  • Görüldüğü Durumlar: Zatürre, menenjit, cilt enfeksiyonları (selülit), idrar yolu enfeksiyonları veya diş apsesi gibi bakteriyel kaynaklı hastalıklar.

4. Viral İltihap

Viral iltihap, virüslerin neden olduğu enfeksiyonlarla ilişkilidir. Virüsler, hücrelere girerek çoğalır ve bağışıklık sisteminin iltihap yanıtını tetikler. Bu tür iltihap, genellikle akut olarak başlar ve antiviral tedaviler veya destekleyici bakımla yönetilir.

  • Görüldüğü Durumlar: Grip, COVID-19, hepatit, herpes (uçuk) veya suçiçeği gibi viral hastalıklar.

5. Mantar İltihabı

Mantar iltihabı, mantar enfeksiyonlarına bağlı olarak gelişir. Mantarlar, genellikle cilt, tırnaklar veya mukozalarda yerleşerek iltihap tepkisini başlatır. Bu tür iltihap, özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde daha yaygındır.

  • Görüldüğü Durumlar: Pamukçuk (ağızda mantar enfeksiyonu), ayak mantarı, vajinal mantar enfeksiyonları veya sistemik mantar enfeksiyonları (kandida).

6. Alerjik İltihap

Alerjik iltihap, vücudun alerjenlere (polen, toz, belirli gıdalar) aşırı tepki vermesi sonucu oluşur. Bu, bağışıklık sisteminin zararsız maddeleri tehdit olarak algılamasıyla gerçekleşir ve histamin gibi kimyasalların salınmasına neden olur.

  • Görüldüğü Durumlar: Saman nezlesi, astım, egzama, kurdeşen veya gıda alerjileri gibi alerjik reaksiyonlar.

7. Kimyasal veya Fiziksel İltihap

Kimyasal veya fiziksel iltihap, toksinler, asitler, radyasyon veya mekanik tahriş gibi dış faktörlere bağlı olarak gelişir. Bu tür iltihap, dokuların doğrudan zarar görmesi sonucu ortaya çıkar.

  • Görüldüğü Durumlar: Kimyasal yanıklar, güneş yanığı, radyasyon tedavisi sonrası cilt tahrişi veya tekrarlayan fiziksel travma (örneğin, tendinit).

8. Otoimmün İltihap

Otoimmün iltihap, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi sağlıklı dokularına saldırması sonucu oluşur. Bu, kronik bir iltihap türüdür ve genellikle uzun vadeli tedavi gerektirir.

  • Görüldüğü Durumlar: Romatoid artrit (eklem iltihabı), lupus (sistemik bir hastalık), tip 1 diyabet veya çölyak hastalığı gibi otoimmün bozukluklar.

9. Granülomatöz İltihap

Granülomatöz iltihap, vücudun yabancı maddeleri veya enfeksiyonları sınırlandırmak için granülom adı verilen küçük nodüller oluşturduğu özel bir iltihap türüdür. Bu, kronik iltihabın bir alt tipidir ve genellikle belirli patojenlere karşı gelişir.

  • Görüldüğü Durumlar: Tüberküloz, sarkoidoz veya belirli mantar enfeksiyonları gibi durumlar.

10. Süpüratif (İrinli) İltihap

Süpüratif iltihap, irin (pus) oluşumu ile karakterizedir. İrin, ölü beyaz kan hücreleri, bakteri ve doku artıklarından oluşan bir sıvıdır. Bu tür iltihap, genellikle bakteriyel enfeksiyonlarla ilişkilidir ve apse oluşumuna yol açabilir.

  • Görüldüğü Durumlar: Apse oluşumu (örneğin, diş apsesi veya cilt apsesi), cerrahi yara enfeksiyonları veya belirli bakteriyel hastalıklar.

Özetle, iltihap çeşitleri, nedenlerine ve sürelerine göre farklılık gösterir. Doğru teşhis ve tedavi için bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir, çünkü iltihap altta yatan ciddi bir durumun işareti olabilir. Genel olarak, sağlıklı bir yaşam tarzı, dengeli beslenme ve düzenli egzersiz, iltihabı önlemeye yardımcı olabilir.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Ranza Çeşitleri Nelerdir?
Ranza Çeşitleri Nelerdir?
Baharat Çeşitleri Nelerdir?
Baharat Çeşitleri Nelerdir?
Borç Çeşitleri Nelerdir?
Borç Çeşitleri Nelerdir?
Popüler İçerikler
Et Çeşitleri Nelerdir?
Et Çeşitleri Nelerdir?
Editörün Seçtiği
İlginizi Çekebilir
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Kültür Çeşitleri Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
Kültür Çeşitleri Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
Helva Çeşitleri Nelerdir?
Helva Çeşitleri Nelerdir?
Elektriklenme Çeşitleri Nelerdir?
Elektriklenme Çeşitleri Nelerdir?
Salata Çeşitleri Nelerdir?
Salata Çeşitleri Nelerdir?
Yoğurtlu Salata Çeşitleri Nelerdir?
Yoğurtlu Salata Çeşitleri Nelerdir?
Güncel
Nem Çeşitleri Nelerdir?
Nem Çeşitleri Nelerdir?
Güncel
Saç Çeşitleri Nelerdir?
Saç Çeşitleri Nelerdir?
Güncel
Kök Çeşitleri Nelerdir?
Kök Çeşitleri Nelerdir?
Mengene Çeşitleri Nelerdir?
Mengene Çeşitleri Nelerdir?
Temel Çeşitleri Nelerdir?
Temel Çeşitleri Nelerdir?
Lamba Çeşitleri Nelerdir?
Lamba Çeşitleri Nelerdir?
Av Tüfekleri Çeşitleri Nelerdir?
Av Tüfekleri Çeşitleri Nelerdir?
Sos Çeşitleri Nelerdir?
Sos Çeşitleri Nelerdir?
Dolma Çeşitleri Nelerdir?
Dolma Çeşitleri Nelerdir?
Motosiklet Çeşitleri Nelerdir?
Motosiklet Çeşitleri Nelerdir?
Yemek Çeşitleri Nelerdir?
Yemek Çeşitleri Nelerdir?
Türkiyedeki İklim Çeşitleri Nelerdir?
Türkiyedeki İklim Çeşitleri Nelerdir?
Kukla Çeşitleri Nelerdir?
Kukla Çeşitleri Nelerdir?
Parfüm Çeşitleri Nelerdir?
Parfüm Çeşitleri Nelerdir?
Mantar Çeşitleri Nelerdir?
Mantar Çeşitleri Nelerdir?
Abiye Çeşitleri Nelerdir?
Abiye Çeşitleri Nelerdir?
Oya Çeşitleri Nelerdir?
Oya Çeşitleri Nelerdir?
Müze Çeşitleri Nelerdir?
Müze Çeşitleri Nelerdir?
Rüzgar Çeşitleri Nelerdir?
Rüzgar Çeşitleri Nelerdir?
Altın Bilezik Çeşitleri Nelerdir?
Altın Bilezik Çeşitleri Nelerdir?
Kas Hastalıkları Çeşitleri Nelerdir?
Kas Hastalıkları Çeşitleri Nelerdir?
Bitki Çeşitleri Nelerdir?
Bitki Çeşitleri Nelerdir?
Led Ampul Çeşitleri Nelerdir?
Led Ampul Çeşitleri Nelerdir?
Mangal Çeşitleri Nelerdir?
Mangal Çeşitleri Nelerdir?
Mani Çeşitleri Nelerdir?
Mani Çeşitleri Nelerdir?
Et Yemekleri Çeşitleri Nelerdir?
Et Yemekleri Çeşitleri Nelerdir?
Salatalık Çeşitleri Nelerdir?
Salatalık Çeşitleri Nelerdir?
Bilezik Çeşitleri Nelerdir?
Bilezik Çeşitleri Nelerdir?
Akvaryum Balık Çeşitleri Nelerdir?
Akvaryum Balık Çeşitleri Nelerdir?
Çevre Kirliliği Çeşitleri Nelerdir?
Çevre Kirliliği Çeşitleri Nelerdir?
;